Futbol Sahası Ölçüleri: Penaltı Noktası ve Kale Kaç Metre?
Penaltı noktası, kale çizgisinin tam ortasından, yani iki kale direğinin arasındaki noktadan sahanın içine doğru 11 metre uzaklıktadır. Penaltı noktası kaç metre sorusunun kesin cevabı bu ölçünün İngiliz birimlerindeki kökeninde saklıdır: Kural metninde mesafe 12 yarda olarak tanımlanır ve bu da yaklaşık 10,97 metreye karşılık gelir; Türkçede ve metrik ülkelerde 11 metre olarak yuvarlanır. Futbol sahasındaki diğer işaretler de aynı mantıkla yardaya dayanır. Bu rehberde IFAB Oyun Kuralları’nın 1. maddesine göre penaltı noktası, kale, ceza sahası, kale alanı, orta yuvarlak ve saha boyutlarının tamamını tablo halinde, kökenleri ve pratik bilgilerle birlikte bulacaksınız.
Kısaca: Penaltı noktası kale çizgisinden 11 metre (12 yarda) uzaktadır. Kale 7,32 metre genişliğinde ve 2,44 metre yüksekliğinde, ceza sahası 16,5 metre, kale alanı 5,5 metre derinliğindedir.
Penaltı Noktası Kaç Metre? Kaleye Uzaklığı
Penaltı noktası, iki kale direğinin tam ortasından ölçülerek kale çizgisinden 11 metre (12 yarda) içeride yer alır. Penaltı noktası, kalenin orta noktasıyla aynı hizada bulunan küçük bir işarettir; top penaltı kullanılırken bu işaretin üzerine konur. Kurallara göre saha üzerindeki çizgiler tanımladıkları alanın bir parçasıdır; bu yüzden ceza sahası çizgisi üzerinde yapılan bir faul de ceza sahası içinde sayılır.
Penaltı noktasının çevresinde, ceza sahasının dışına taşan bir yay bulunur. Bu yayın yarıçapı, penaltı noktasından itibaren 9,15 metredir (10 yarda). Yayın amacı, penaltı kullanılırken diğer oyuncuların noktadan en az 9,15 metre uzakta kalmasını sağlamaktır. Penaltı vuruşunun nasıl kullanıldığını penaltı atışları rehberimizde ayrıntılı olarak anlattık.
Futbol Sahası Ölçüleri Tablosu
IFAB kurallarındaki temel ölçüler şöyledir:
| Saha öğesi | Ölçü | İngiliz birimi karşılığı |
|---|---|---|
| Penaltı noktası (kale çizgisine uzaklık) | 11 m | 12 yarda |
| Kale genişliği (direkler arası, iç kenar) | 7,32 m | 8 yarda |
| Kale yüksekliği (üst direğin alt kenarı) | 2,44 m | 8 feet |
| Ceza sahası (direklerden yanlara ve sahaya doğru) | 16,5 m | 18 yarda |
| Kale alanı (direklerden yanlara ve sahaya doğru) | 5,5 m | 6 yarda |
| Orta yuvarlak yarıçapı | 9,15 m | 10 yarda |
| Penaltı yayı yarıçapı (noktadan) | 9,15 m | 10 yarda |
| Köşe yayı yarıçapı | 1 m | 1 yarda |
| Çizgi kalınlığı | En fazla 12 cm | 5 inç |
| Köşe bayrağı yüksekliği | En az 1,5 m | 5 feet |
Kale direkleri ve üst direk beyaz renkte olmalı, kare, dikdörtgen, yuvarlak ya da elips kesitli olabilir ve kalınlıkları en fazla 12 cm olmalıdır. Direkler ile çizgilerin kalınlığı aynı olmalıdır. Kale ağları kurallara göre isteğe bağlıdır; kullanıldıklarında kaleye ve kalenin arkasındaki zemine güvenli biçimde bağlanmalı ve kaleciyi engellememelidir. Kaleler, devrilme riskine karşı zemine sağlam şekilde sabitlenmek zorundadır; taşınabilir kaleler de ancak bu şartı karşılıyorsa kullanılabilir.
Futbol Sahası Kaç Metre? Uzunluk ve Genişlik
IFAB, sahanın tam bir ölçüsünü değil, izin verilen aralıkları belirler. Saha dikdörtgen olmalı ve taç çizgisi (uzun kenar) kale çizgisinden (kısa kenar) uzun olmalıdır.
| Maç türü | Uzunluk (taç çizgisi) | Genişlik (kale çizgisi) |
|---|---|---|
| Genel kural | 90-120 m | 45-90 m |
| Uluslararası maçlar | 100-110 m | 64-75 m |
Profesyonel futbolda yaygın olarak tercih edilen ölçü 105 x 68 metredir ve büyük turnuvaların çoğu bu boyutlarda sahalarda oynanır. Ancak kurallar aralık tanıdığı için iki profesyonel saha arasında birkaç metrelik fark görmek mümkündür. Kulüpler, oyun tarzlarına göre izin verilen sınırlar içinde daha dar ya da daha geniş saha tercih edebilir; geniş saha kanat oyununa, dar saha yoğun pres oyununa avantaj sağlayabilir.
Saha zemini: Doğal, sentetik ve hibrit çim
IFAB kurallarına göre oyun alanının zemini tamamen doğal çim olabileceği gibi, organizasyon kuralları izin veriyorsa tamamen sentetik çim de olabilir. Organizasyonun izin vermesi halinde doğal çimin sentetik liflerle güçlendirildiği hibrit zeminler de kullanılabilir. Sentetik zeminlerin rengi yeşil olmalıdır. Resmi maçlarda kullanılan sentetik zeminlerin, FIFA’nın kalite standartlarını karşılaması beklenir. Zemin türü saha ölçülerini değiştirmez; tüm çizgi ve alan ölçüleri aynıdır.
Ceza Sahası ve Kale Alanı Nasıl Çizilir?
Ceza sahası
Her iki kale direğinin iç kenarından kale çizgisi boyunca dışarı doğru 16,5 metre ölçülür. Bu noktalardan sahanın içine doğru kale çizgisine dik olarak 16,5 metrelik iki çizgi çekilir ve bu çizgilerin uçları kale çizgisine paralel bir çizgiyle birleştirilir. Ortaya çıkan alan, savunmanın direkt serbest vuruş gerektiren ihlallerinin penaltıyla cezalandırıldığı ve kalecinin topu elle oynayabildiği bölgedir.
Kale alanı
Aynı yöntem 5,5 metrelik ölçüyle tekrarlanır. Kale alanı, kale vuruşunun içinden kullanıldığı bölgedir; kale vuruşu bu alanın herhangi bir noktasından yapılabilir. Hücum takımına kale alanı içinde verilen endirekt serbest vuruşlar ise kale alanı çizgisinin kale çizgisine paralel kısmında, ihlale en yakın noktadan kullanılır.
Diğer işaretler
Köşe yayının 9,15 metre uzağına, saha dışında kale çizgisine ve taç çizgisine dik olarak isteğe bağlı işaretler konabilir. Bu işaretler korner kullanılırken mesafenin kontrolünü kolaylaştırır. Teknik alanlar ise organizasyonun belirlediği ölçülerde, yedek kulübelerinin önünde çizilir.
Futsal ve Halı Sahada Ölçüler
Futsal kurallarında ölçüler belirgin biçimde küçüktür. Futsal sahası genel kuralda 25-42 metre uzunluğunda ve 16-25 metre genişliğindedir; uluslararası maçlarda 38-42 x 20-25 metre aralığı uygulanır. Futsal kalesi 3 metre genişliğinde ve 2 metre yüksekliğindedir. Penaltı noktası kale çizgisinden 6 metre, ikinci penaltı noktası ise 10 metre uzaklıktadır.
Halı sahalar ise standart bir uluslararası kurala bağlı değildir; işletmeye göre farklı ölçülerde olabilir. Genellikle futsal ölçülerine yakın tasarlanır ve 6 ya da 7 kişilik takımlar için uygundur.
Saha Ölçüleri Neden Yarda Esaslı?
Modern futbolun kuralları 1863’te İngiltere’de yazıldı ve tüm ölçüler İngiliz birimleriyle tanımlandı. Kale genişliğinin 8 yarda, yüksekliğinin 8 feet olması, penaltı noktasının 12 yarda uzakta bulunması bu dönemin mirasıdır. IFAB, metrik sistemin yaygın olduğu ülkeler için resmi metinde metrik karşılıkları da verir; bu nedenle 9,15 ya da 7,32 gibi küsuratlı sayılar ortaya çıkar. Ceza sahası ve penaltı noktası 1902’de bugünkü haline yakın biçimde sahaya çizildi, penaltı yayı ise 1937’de eklendi. Bu düzenlemelerin oyundaki anlamını futbol kuralları rehberimizde bulabilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Penaltı noktası kaleye kaç metre uzaklıktadır?
Penaltı noktası, iki kale direğinin ortasından ölçülerek kale çizgisinden 11 metre uzaklıktadır. Kural metninde bu mesafe 12 yarda olarak tanımlanır ve tam karşılığı yaklaşık 10,97 metredir.
Futbol kalesi kaç metre?
Futbol kalesi, direklerin iç kenarları arasında 7,32 metre genişliğinde, yerden üst direğin alt kenarına kadar 2,44 metre yüksekliğindedir. Bu ölçüler İngiliz birimleriyle 8 yarda ve 8 feet’e karşılık gelir.
Ceza sahası kaç metre?
Ceza sahası, kale direklerinin iç kenarından yanlara ve sahanın içine doğru 16,5 metre ölçülerek çizilir. Böylece yaklaşık 40,3 metre genişliğinde ve 16,5 metre derinliğinde bir alan oluşur.
Futbol sahası kaç metre olmalı?
IFAB kurallarına göre futbol sahası 90-120 metre uzunluğunda ve 45-90 metre genişliğinde olabilir. Uluslararası maçlarda ise 100-110 metre uzunluk ve 64-75 metre genişlik aralığı uygulanır; en yaygın ölçü 105 x 68 metredir.
Futsalda penaltı noktası kaç metre?
Futsalda penaltı noktası kale çizgisinden 6 metre uzaklıktadır. Bunun yanında takım faulü sınırı aşıldığında kullanılan ikinci penaltı noktası 10 metre uzaklıkta bulunur.
